WWW.UK.X-PDF.RU

˲ - , ,

 
<< HOME
CONTACTS




( )
.: (050)697-98-00, (067)176-69-25, (063)846-28-10
׸

( )
.: (050)697-98-00, (067)176-69-25, (063)846-28-10
׸
 >>  . C 07.00.00
Pages:     | 1 |   ...   | 58 | 59 || 61 | 62 |   ...   | 133 |

Ѳ ˲ ֲ 2003 ...

-- [ 60 ] --

Duza armia mogtaby za to wzmocnii zwolennik6w Rzeczypospoiitej i zapobiec dziataniom przeciwnik6w. W poprzednim okresie stabo6 militarna Polski byte jedn^z przyczyn upadku jej wptyw6w. Nie ulega ponadto wqtpliwosci, ze duie znaczenie w stabilizowaniu sytuacji na Zadnieprzu odegraty oddziaty carskie. Najstebsz^. strong wypowiedzi senator6w byt widoczny brak orientacji w kwestiach dotyczqcych zaufania do odpowiednich ludzi. Brak w nich konkretnych opinii dotyczqcych oceny poszczegolnych kandydat6w, a jui wyfatkowo unikano odpowiedzi na pytanie kogo nalezy poprzec. WteSciwie nie pr6bowano rozwaiac takze zalet tych os6b, wptywbw politycznych, dqiert do wsp6tpracy z Rzeczpospolitq. i warunkow na jakich to wspotdziatanie moze nast^pic Po zwyci?stwie Doroszenki pod Steblowem wystat on list do kr6la.

Przypomniat o wyprawieniu postow na sejm oraz podkreSlit, ze dowiedziat si?

o wystaniu przedstawicieii takze przez Chanenk?. Usprawiedliwiat swoje kontakty z Tatarami d^eniem do ocalenia Ukrainy przed niszcz^cymi najazdami i apelowat, aby nie dawano wiary sugestiom jego przeciwnikbw. W liscie znajdowaly si? rowniez pogroiki. Doroszenko informowat o swoich wptywach oraz podkreSlat, ze tylko on reprezentuje interesy Kozakow. Sugerowat, ze poparcie przez kr6la Chanenki b?dzie powanym bt?dem. Jednoczesnie jednak w Rzeczypospoiitej wiedziano o intrygach Doroszenki. Komendant Biatej Cerkwi Lobel informowat Sobieskiego o sytuacji w Ukrainie i przestrzegat przed dawaniem wiary hetmanowi zaporoskiemu14 Wiadomosci te doktadnie przedstawiaty dqzenia Doroszenki, stqd trzeba je ocenic jako wiarygodne. Listy te, zar6wno Doroszenki, jak i Lobela, wskazujq, te sytuacja w Ukrainie rozwijate si? w kierunku niebezpiecznym dla interes6w polskich i konieczne byto podj?cie zdecydowanych dziatari przez kierujqcych polityk^ panstwa. Kr6l Michat w liscie do Doroszenki informowat go, ze d^zy do uspokojenia sytuacji i liczyt w tym zakresie na jego wsparcie oraz zapowiadat powotanie komisji dla uspokojenia pretensji narodu ruskiego.

Interesuj^cy nas problem odegrat takze istotn^ rol? w czasie rokowan poisko-moskiewskich, ktore rozpocz?ly si? w pazdziemiku 1669 r. w Andruszowie. Negocjatorzy carscy wysun?li list? zarzutow wobec strony polskiej, wrod ktorych wazne miejsce zajmowaty pretensje dotyczqce Kozakow. Argumentowali, ze z brakiem przeciwdziatania ze strony Rzeczypospoiitej spotkaty si? interwencje Doroszenki na Zadnieprzu. W zwi^zku z tym, proponowat

   

gtowny negocjator moskiewski Afanasij t. Ordin-Naszczokin, powinno si?

zwotad do Kijowa komisj? polsko-moskiewskst podczas kt6rej zostan^ rozpatrzone gtdwne problemy Ukrainy. Nast?pstwem jej b?dzie pozyskanie duchowiehstwa prawostawnego, a potem takke Kozakdw. Komisarze Rzeczy pospolitej, po pewnych wahaniach, zgodzili si? na ow^ ide? i wystali listy do Doroszenki15. Powiadamiali go o d^zeniu do trwatego wspotdziatania, przypomnieli o amnestii udzielonej Kozakom przez krdla i Rzeczpospolit^ oraz apelowali o dobr^ wol?. Zgodzili si? nawet na mozliwoSc przystania przedstawicieli kozackich do Andruszowa. Doroszenko szczegolnie ch?tnie przystat na zwotanie komisji w sprawie uspokojenia religii greckiej i nalegat, aby odbyta si? w Kijowie. Niech?tnie natomiast odniost si? do tego pomystu sam kr6l.

Czynit on wyrzuty komisarzom, ze zgodzili si? na propozycje moskiewskie, mimo ze tych kwestii nie obejmowala instrukcja. Zqdat udzielenia negocjatorom carskim zdecydowanej odmowy w tej sprawie. Informowat ich o obietnicy powotania komisji z Kozakami, ktora doprowadzi do uspokojenia Ukrainy. Przypomniat, ze osobnym problemem s(. sprawy kozackie dla Rze czypospolitej, osobnym zas kwestie Kozakdw moskiewskich. Twarde stanowisko wtadcy pogrzebato ide? udziatu Kozakdw w rokowaniach polskomoskiewskich, ktora byta bez wqtpienia dla Polski niekorzystna16 W kolejnych listach krdla Michata spotykamy nast?pne kwestie. Wisniowiecki zwracat uwag? na powaine niebezpieczenstwo, jakie grozi Rzeczypospolitej od Porty, ktdre jest nast?pstwem uznania jej zwierzchnictwa przez Doroszenk?.

W takim razie konieczne jest porozumienie z Moskwy przeciw Turcji. Gdyby jednak zagrozenie zewn?trzne zostato odsuni?te, wdwczas, twierdzit krdl, koniunkcja sit z Moskwy jej przyniesie wi?kszy pozytek. W otoczeniu dworskim realistycznie os^dzano d^zenia Doroszenki, o czym swiadczy pdzniejszy list wtadcy do komisarzy17 Michat Korybut oceniat, ze gtdwnym celem hetmana zaporoskiego jest zwiqzek z Turcfai uzyskanie positkdw tatarskich.

Moskwa za zostanie oszukana, jak wczesniej Rzeczypospolita. W podobnym duchu wypowiadat si? zaufany krdla, kanclerz litewski Krzysztof Pac, ktory nie miat ztudzeri co do intencji Doroszenki. W liscie z 5 II 1670 r.

proponowat nawet postraszenie Moskwy Kozakami, bowiem przeciw pariOm6wit te kwestie: W6jcik Z. Mi^dzy... S. 204-221. Kopia listu od ichm. panow komisarzow do Doroszenka i do Kozak6w na Ukraine pisanego pod dat^ 30 X 1669 II B. Czart. 165, nr 34, s. 169-174. W tymie rfkopisie na stronach 191-192 list komisarzow do krola Michata Korybuta z 3 X11669 r.

16 List Michata krola do komisarz6w od Rzeczypospolitej dla traktowania pok6j z Moskwy wyznaczonych, Krakow 30 X11669IIB. Czart. 165, s. 409; kolejne listy z 17X111669// Ibidem. S. 481; z 23 XI11669 // Ibidem. S. 487-488.

17 List Michata kr6la do komisarzdw od Rzeczypospolitej dla traktowania pokoj z Moskwy wysadzonych, 6 II 1670 // B. Czart. 166, s. 173-176. List Krzysztofa kanclerza wielkiego W. Ks. Lit. do komisarz6w na traktaty moskiewskie wyznaczonych, In Monte Pacis 16 I 1670 // B. Czart. 166, s. 99-100. Nast^pny list 5 II 1670 z Warszawy II Ibi dem. S. 171-172.

E lity R z e c z y p o s p o lite j w obec K o z a c z y z n y SGI stwu car6w zbierajy oni positki tureckie. Warto zauway6, te jeszcze kilka miesi?cy wczeSniej opinie . dotyczyce Doroszenki nie byty tak zdecydowanie negatywne. 6wiadczy tym jego list do komisarzow Rzeczy pospolitej z konca listopada1. Moze to wskazywac, ze to wlasnie wdwczas w kr?gach dworskich jednoznacznie oceniono, ze nie ma mozliwoSci nawiyzania uktad6w z Doroszenky. Uznano, ze dyly on szczerze do wsp5fdziatania z Turcjy, szkodzi interesom Rzeczypospolitej i nigdy nie b?dzie widziat miejsca dla Ukrainy w jej ramach.

Wazna jest takie opinia w tej sprawie hetmana Jana Sobieskiego, kt6ry wprawdzie wbwczas nie naleiat do doradc6w krola, ale z racji zajmowanego stanowiska oraz dowiadczeri byl dobrze zorientowany. Hetman postulowal naznaczyc komisj? na dziert 12 marca w Kamiertcu. Termin ten b?dzie odpowiadat zardwno Kozakom, jak i nam, poniewaz b?dzie to podczas obrad sejmu: zkyd cz?ste Ichmciom Panom Kommissarzom mogy by6 dane informacye19. Wywodzit wszelkie inne pozytki tego czasu oraz miejsca i nalegai, aby podjyd szybkie dziatania, jezeli te opinie zostany zaakceptowane przez kr6la. Sugerowat, 2e zydania kozackie mogy by6 dose wyg6rowane. Oceniat, ze Chmielnicki b?dzie przebywat w niewoli tureckiej do czasu, kiedy b?dzie m6gt bye wykorzystany jako nast?pca Doroszenki.

Michat Korybut, korzystajyc z informacji zawartych w listach Sobieskiego, zlozyt komisj? na dzieri 24 marca. W uniwersale do Kozak6w przypomniat odprawie postow kozackich przybytych na koronacj? i zapewnit swym d^ieniu do ustanowienia dobrych stosunkbw z Kozaczyzny20. Ubolewal nad intrygami i zamyslami Doroszenki, ktdrych otrzymywat przestrogi, liczyl na usuni?cie animozji oraz zapewniat przestrzeganiu praw i swob6d.

Z kilku dokumentdw znamy dyzenia Piotra Doroszenki21. Usprawiedliwial on swe kontakty z Turcjy koniecznosciy ochrony przed Tatarami.

18 List Krzysztofa kanclerza w. W. Ks. Lit. do komisarzGw na traktaty moskiewskie od Rzeczypospolitej wyslanych, Krakbw 30 X11669 // B. Czart. 165, s. 405-407.

19 Kopia listu od J. Mci Pana Marszatka Hetmana W. Kor. do Jmd Pana Wdy Krakowskiego, de data 3 I11670 z Styc6w // Pisma. S. 493-494; cyt. fragment: s. 493.

Sobieski nie proponowat do tej komisji konkretnych kandydatdw ograniczajqc si$ do stwierdzenia Ludzi zaS, te ad tantum negotium sposobnych wiadomych rzeczy tamecznych, J. . M. wybrad zechce, czym nie w^tpie. Doroszenko nalegat, aby komisja mogta byd zakohczona przed wyjsciem ordy, Kopia listu od Doroszenka do pana komendanta biafocerkiewskiego, z Czehrynia 1 9 111670 // B. PAN. 1070, k. 193-193v.

20 UniwersaJ kr6la Michala do wojska zaporoskiego, 18 li 1670 Jasna G6ra // B. Czart. 166, s. 227-229.

21 List Piotra Doroszenka hetmana wojska zaporoskiego do jm. ks. podkanclerzego koronnego, 18 III 1670 Czehryrt I I B. Czart. 166, s. 335-339; Instrukcyja ode mnie Piotra Doroszenka hetmana wojska zaporoskiego postom... do J. K. Mci dana A. 1670 // AGAD, Sucha. 33/46, s. 14-15; toi w skroconej formie: Puncta kozackie I I B. PAN. 1070, k. 219v. sprawie Zadnieprza i innych dctzeniach Doroszenki zob.: Perdenia J. Hetman Piotr Doroszenko... S. 207-216.

262 J a ro s ta w 5 to lic k l Obiecywat postuszertstwo krolowi, ale zarazem przedstawiat bardzo rozbudowane postulaty dotyczgce kwestii religijnych i przywilejow dla miast ukrairiskich. Na leg at na szybkie naznaczenie komisji (tzn. skonczenie jej przed sejmem) z powodu zagrozenia najazdem nieprzyjaciela. Prosit rownie o deklaracj? krola dla putkow zadnieprzanskich oraz positki dla nich, by nie wracaty pod protekcj? moskiewsk^. W tych ostatnich stwierdzeniach wyrazne byty d^zenia do rozbicia wsp6tdziatania polsko-moskiewskiego.

Konkretne dziatania Doroszenki, przede wszystkim sprowadzenie w Ukra in? na zim? ordy biatogrodzkiej, wyraznie jednak swiadczyty o lekcewazeniu przez niego paristwa polskiego.

Problem kozacki znalazt si? na dalszym planie podczas obrad sejmu wiosennego w 1670 r., a stato si? tak z powodu zaostrzenia konfliktu mi?dzy dworem a opozycj^. Dwor przyktadat pewne znaczenie dla pomyslnego rozwiqzania tej sprawy, dlatego zostata ona juz poruszona w instrukcji krolewskiej na sejmiki. Nie byta jednak obszemiej omdwiona, lecz wzmiankowano tylko o grozqcej wojnie z Portq. i podj?ciu przez Mi chata Korybuta niektorych dziatari. Podczas obrad kwestia polityki wobec Kozaczyzny dwukrotnie pojawita si? 13 marca23. Senatorowie wystani od krola do izby poselskiej zapraszali postdw do stuchania propozycji od tronu oraz przypomnieli im o koniecznosci napisania instrukcji dla komisarzow.

Zapewniono ich, ie b?dzie to przedmiotem narad w izbie. Potem postowie udali si? na g6r?, celem wystuchania propozycji od tronu, ktor^ wygtosit podkanclerzy litewski Michat K. Radziwitt. Przedstawit przestrogi o zagrozeniu tureckim i niespokojnq. sytuacj? w Ukrainie oraz wskazat skargi i oczekiwania Doroszenki. Postulowat, aby naznaczono deputatbw do spisania instrukcji na komisj? kozack^, kt6r^wtadca naznaczyt na 30 marca, a takze komisarzy z izby poselskiej. Generalnie jednak sprawy polityki zagranicznej nie zajmowaty zbyt wiele miejsca w propozycji, w ktorej dominowaty kwestie wewn?trzne. W p6zniejszym okresie sejmu tendencja ta potwierdzita si?. Posiadamy wiadomosci, ze 20 III postowie kozaccy uczestniczyli w bankiecie wydanym przez kasztelana wotyriskiego, gdzie byli dose uroczyscie traktowani24 Kilka dni p6zniej, 26 marca podczas obrad bez arInstrukcja dla Piotra D^birtskiego, opata koronowskiego, posta krolewskiego na sejmik

przedsejmowy wojewbdztwa krakowskiego w Proszowicach, dana w Warszawie 23 grudnia 1669 II Akta sejmikowe wojewodztwa krakowskiego (dalej ASWK). T. Ill:

1661-1673. Wrodaw; Krak6w: wyd. A. PrzyboS, 1959. S. 295-298.

23 Diariusz sejmu I I B. Ossol. 247, k. 6 7 -1 1 4.0 wydarzeniach z 13 III k. 73v-75v. Tego2 dnia przed zagroieniami ze strony Turcji i Kozakow wspominat pose) i starosta bractawski Stefan Konstanty Piaseczyrtski. Wystqpienie to zostato omowione przez: Kulecki M.



Pages:     | 1 |   ...   | 58 | 59 || 61 | 62 |   ...   | 133 |
 >>  . C 07.00.00
:

338.439(100) .., . ²² ̲ вͲ . ...

69 20 ̲ ϲ-ο Ͳ ʲ XVI ز Ͳ XVII . ϳ- XVI XVII ., . : , , , , , ϳ . . ...

Gnatyuk M. Poetical Shevchenkiana by Volodymyr Samiylenko The article deals with the poetical Shevchenkiana by Volodymyr Samiylenko, the generality of world-view and esthetical stances by the writers. Key words: poetical Shevchenkiana, word of Shevchenko, censorship, Ukrainian idea, national consciousness. 821.161.2-1.091+141.143 . , - . , ., 㳿 Dz . ² . ...

7 2011 316.776.4 . . ֲ˲ֲ ֲ ̲Ͳ: ֲò , . . : , , , , , . ...

340.134:352 . . , , , IJ ̲ : - . ., 2014 䳿 , , ...

Ͳ ҳ . . . * * ̲Ͳ ² , IJ ʲ ֲ Ͳ Ͳ .. Dz ˲ί Բò ί Բò в ί ˲ ί Բò Բò 61022, . , , 4 .: (057)-707-55-04 ! ...

̳ . . 007:316.77]:[316.422:004.738.5]:323(477)20 ֲͲ IJ Ͳ ˲ί ˲ֲ ϲ² 22.00.04 㳿 2016 ...

в 94 (477) 1905/1912 .. ߻ ֲͲ ˲ֲ ͻ 19051912 . 㳿 . . ϳ . . - . ...

в ² òί 378.4 .. ʳ, .. . , 29, . , , 60001 в ²ί ² . , , , ...

, 2014, . XXXVIII 糿 : ɻ вԲ Ѳ [.]: ( 150- ) / - . . . ; , ϳ , . ., 2013. 249 . , ...




( )
.: (050)697-98-00, (067)176-69-25, (063)846-28-10
׸


 
<<     |    
2013 www.uk.x-pdf.ru -